logo bez bolda opt

Stručni rad

Značaj multidisciplinarnog dijagnostičkog i terapijskog pristupa sindromu bolne simfize sportista

Katarina Vukosavljević1,2, Miloš Bojović2, Dragana Drljačić2, Kristina Vukušić2
  • Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Beograd, Srbija
  • Visoka sportska i zdravstvena škola, Beograd, Srbija

SAŽETAK

Sindrom bolne simfize sportista (pubalgija) je specifična povreda, bolno stanje i disfunkcija femoro-ingvinalne regije, koje nastaje usled disproporcije snage mišića trbušnog zida i mišića donjih ekstremiteta. Cilj ovog rada jeste da se teorijski razmotri značaj multidisciplinarnog dijagnostičkog i terapijskog pristupa sindromu bolne simfize sportista. U literaturi je izneto više od 70 uzroka nastanka pubalgije, pri čemu su oni koji su uslovljeni sportskim činiocima najzastupljeniji. Aktivnosti koje uključuju ponavljajuće snažne udarce nogama, pokrete rotacije, cirkumdukcije i torzije predstavljaju faktore rizika. Sindrom je najpre registrovan kod fudbalera, a uglavnom se javlja kod sportista muškog pola, mlađih od 40 godina. Postavljanje dijagnoze je teško zbog složene anatomije i preklapanja simptoma među različitim povredama prepona. Terapijski pristup je uslovljen složenošću povreda i dinamikom oporavka pacijenta. Podrazumeva poštovanje principa započinjanja lečenja minimalno invazivnim modalitetima, pri čemu je za krajnji terapijski pristup rezervisan operativni tretman, nakon kog je neophodno sprovesti odgovarajući rehabilitacioni program, u skladu sa bolom i dinamikom oporavka. Najveći broj sportista se nakon dva do tri meseca vraća na teren, pri čemu recidivi nakon operativnog lečenja praktično nisu registrovani. No, s obzirom na to da kod nastanka pubalgije dolazi do onesposobljavanja u sportskim aktivnostima u prolongiranom periodu, posebnu pažnju treba posvetiti prevenciji nastajanja ovog bolnog sindroma. S tim u vezi, s prevencijom treba započeti u najranijim uzrastima, sprovođenjem svakodnevnog programa vežbi jačanja mišića prednjeg trbušnog zida, s posebnim akcentom na kose i poprečne trbušne mišiće.


UVOD

Sindrom bolne simfize sportista prvi put je detaljno opisao Spineli, 1932. godine, ali se u literaturi pronalazi i da ga je Gilmor, 90-ih godina 20. veka, nazvao Gilmorove prepone. Sinonimi koji se u literaturi još mogu sresti su i: bol u preponama, sindrom simfize, pubalgija, atletska pubalgija, sindrom stidne ingvinalne boli, prepona sportista, kompleksna povreda prepona fudbalera, sindrom hokejaša, atletska kila i preponski rascep [1].

Atletska pubalgija je specifična anatomska povreda, a ne široka kategorija nalaza, te treba naglasiti da patološka dijagnoza, poput ingvinalne kile, ne isključuje prisustvo ovog sindroma. Izrazi kao što su sportska kila ili hernija sportista, danas često korišćeni u profesionalnim krugovima, dovode do problema u razlikovanju anatomskih obrazaca povreda i nalaza pri dijagnostici. Sindrom je prvo zabeležen kod fudbalera (poznat kao „fudbalerske prepone“), a vremenom je opisan i kod ostalih sportista, naročito kod onih čije aktivnosti podrazumevaju prekomernu upotrebu mišića donjeg dela trbuha i proksimalne muskulature donjih ekstremiteta.

Razmatrajući pubalgiju sa kliničko-anatomskog aspekta, do izražaja dolazi značaj koštano-mišićne anatomije ove regije. Pored kostiju (oba femura, sakralne i kokcigealne kosti) u anatomski značajan obrazac uvršteni su i prednje bočni trbušni mišići (m. obliquus externus abdominis, m. obliquus internus abdominis, m. transversus abdominis, m. rectus abdominis), kao i unutrašnji mišići buta – primicači buta, (m. pectineus, m. gracilis, m. adductor longus, m. adductor brevis, m. adductor magnus). Svi ovi mišići imaju svoje pripoje na preponskoj kosti i pubičnoj simfizi, dok su od najvećeg značaja za održavanje stabilnosti karlice u sagitalnoj ravni m. rectus abdominis i m. adductor magnus [2],[3].

Imajući u vidu da su povrede prepona česta pojava kod sportista i da one čine 6% svih sportskih povreda [4], a ujedno uzimajući u obzir i činjenicu da su neretko i pogrešno interpretirane, cilj ovog rada jeste teorijsko razmatranje značaja multidisciplinarnog dijagnostičkog i terapijskog pristupa sindromu bolne simfize sportista.

ETIOLOGIJA I ETIOPATOGENEZA

U literaturi je opisano više od 70 uzroka pubalgije. Na osnovu klasifikacije, koju je, 1999. godine, predložio Benaco (Benazzo), uzroci pubalgije mogu se donekle proizvoljno grupisati, prateći koristan metodološki pristup, počevši od pubalgije uzrokovane preopterećenjem pubične simfize (engl. rectus adductor symphysis syndrome), čija učestalost iznosi približno 40%. Nadalje slede pubalgije uzrokovane parietoabdominalnom slabošću (sportska kila), sa učestalošću od oko 40% i, konačno, pubalgije uzrokovane patološkim procesima, koje zahvataju susedne organe (karlicu i urogenitalni trakt), koje čine oko 20% slučajeva [5]. Sportski uzroci su najzastupljeniji u etiologiji ovog sindroma. Kod fudbalera, sindrom se javlja zbog ponavljanih napornih treninga, utakmica i nemogućnosti dobre restitucije. Zastupljen je i kod igrača hokeja na ledu, igrača ragbija, trkača na duge staze, igrača australijskog fudbala, igrača kriketa, itd. Navedeni sportovi podrazumevaju ponovljene snažne udarce nogom, pokrete rotacije, cirkumdukcije, torzije, i sl. Svi navedeni pokreti predstavljaju faktore rizika za pojavu sindroma bolne simfize [6].

Sportisti sa dijagnozom sindroma bolne simfize su uglavnom muškarci mlađi od 40 godina. Uopšteno, to se može objasniti činjenicom da se pripadnici muškog pola češće bave gore nabrojanim sportovima, koji nose veći rizik za nastanak ovog bolnog sindroma. Drugi razlozi leže u anatomskim razlikama između muške i ženske karlice. Žene uglavnom imaju veći i robusniji kaudalni m. rectus abdominis na stidnoj simfizi, karlica im je šira i ima veći potpubični ugao, što može rezultirati boljim usmeravanjem sila dalje od pubične regije. Stoga, anatomskim i biomehaničkim razlikama u strukturi ženske karlice mogla bi se objasniti bolja stabilizacija stidne regije i smanjeni rizik od pubalgije, u žena [3].

Načelno gledano, do bola pri ovom sindromu dolazi zbog disproporcije snage mišića trbušnog zida i mišića donjih ekstremiteta, kao i elastičnosti pubične simfize, koja joj omogućava kretanje do 2 milimetra i rotaciju do 3 stepena [3]. Ova neravnoteža dovodi do osećaja bola u dubini prepona. Na temelju toga, ovaj bi se entitet mogao preimenovati u „sindrom mišićne neravnoteže prepona“, a sportska kila mogla bi se smatrati nalazom uključenim u ovaj sindrom [7]. Mehanizam nastanka simptoma se objašnjava stalnim silovitim kontrakcijama koje se prenose na pripoje mišića u ovim regijama, stvarajući oštećenje subhondralne vaskularizacije u predelu pubične kosti, što potencijalno posledično uslovljava nastanak njene aseptične nerkoze. Ovaj proces, u daljem toku, izaziva nespecifično zapaljenje, pre svega na insercijama mišića. Opisani mehanizam uslovljava i patološki proces na pripojima mišića na pubisu, dok je u kasnijoj fazi primećeno razvijanje osteoporoze pubičnih kostiju [8].

SIMPTOMI I KLINIČKI ZNACI

Većina bolesnika sa pubalgijom ima simptome mesecima ili godinama pre postavljanja prave dijagnoze. Prvi simptomi se obično javljaju nakon izvesnog napora i naknadnog odmora bolne regije. Bol se uglavnom manifestuje prilikom hoda po strmim terenima. Sportista, pri takvoj vrsti hoda, zauzima prinudan antalgičan stav, sa kukovima u fleksiji. Bol u predelu simfize se može javiti i/ili pogoršati aktom defekacije, kijanja i kašljanja. Bolovi su u početku u najvećoj meri podnošljivi, dok u daljem toku mogu u potpunosti da onesposobe igrače. Pacijenti se obično žale na jednostrani dubok i oštar bol u donjem delu trbuha i prednjem delu prepona. Bol može zračiti proksimalno na bedra, krsta, ali i u mišiće donjeg dela trbuha, perineum ili skrotum [9]. Više studija je pokazalo da je najveći broj igrača pre pojave bola odigrao tri do četiri zahtevna meča u toku nedelje, bez dovoljno vremena za oporavak između njih. Nakon intenzivnog treninga ili meča, sportista ima poteškoće u hodanju, posebno pri penjanju uz stepenice. U krevetu obično leži sa strane, savijenih kukova i kolena, uz poremećen ritam sna. Ustajanje sa stolice i iz kreveta je veoma bolno [10].

DIJAGNOSTIČKI KRITERIJUMI

Dijagnoza pubalgije je teška zbog složene anatomije i preklapanja simptoma različitih povreda prepona. Klinički pregled i istorija bolesti su od najveće važnosti. Kliničar mora uzeti u obzir činjenicu da sportisti sa bolovima u preponama mogu imati više od jedne dijagnoze, dok prisutnost jedne od ovih povezanih dijagnoza ne isključuje dijagnozu pubalgije. Preporuka je da se ovom entitetu pristupi sa multidisciplinarnog aspekta, s obzirom na to da dosadašnja literatura ne pruža odgovarajuće dijagnostičke studije i preporuke za ispravno lečenje, koje bi trebalo sprovesti kod ovih pacijenata [7]. Predložena je klasifikacija simptoma na nivou prepona u tri velike kategorije kliničkih sindroma (Slika 1) [11].

08 01

Slika 1. Klasifikacija simptoma poremećaja preponske regije (modifikovano prema: Gerhardt, Brown, Giza) [11]

Prvi korak u postavljanju dijagnoze jeste uzimanje adekvatne i detaljne anamneze o bolu (kada se javlja, koliko traje, tačna lokalizacija bola, propagacija, jačina, pridruženi simptomi, i slično). Fizikalni pregled atletske pubalgije, kao sledeći bitni korak u dijagnostikovanju sindroma, započinje palpacijom potencijalnih mesta povrede. Pregledom se može pronaći palpatorna bolna osetljivost na mestu pripoja aduktora natkolenice, na pripoju Pupartovog ligamenta, kao i na mestu spoja dve pubične kosti. U ingvinumu se mogu napipati i limfne žlezde koje su izrazito bolne na dodir. Tokom kontrakcije trbušnog zida, u stojećem ili ležećem položaju, moguće je uočiti znak slabosti kosih i poprečnih mišića trbušnog zida i njegove aponeuroze – Malgenjijev kapitalni znak. Ovaj znak predstavlja pojavu vretenastog izbočenja koje se proteže od pubisa do prednje-gornje bedrene bodlje (lat. spina iliaca anterior superior). Istovremeno, ovaj znak pokazuje slabost i atoniju poprečnih mišićnih vlakana prednjeg trbušnog zida [8]. Abdukcija kuka je ograničena bolovima nastalim usled istezanja aduktora. Adukcija i abdukcija u kuku su bolne. Aktivno podizanje noge u spoljašnjoj rotaciji sa kolenom u punoj ekstenziji vrlo je bolno i obično nije izvodljivo [10].

Opisani su i specifični testovi provokacije za mišiće aduktore i mišiće prednjeg trbušnog zida. Test aduktora je od velike važnosti za fizikalni pregled. Pri ovom testu, pacijent leži na leđima sa kukovima u abdukciji i u fleksiji od 80 stepeni. Test je pozitivan ako pacijent, dok pokušava da povuče noge protiv otpora (koje lekar pruža) u suprotnom smeru, oseća oštar bol u preponama [12]. Sa druge strane, Kačingve i saradnici su klasifikovali pet kliničkih znakova koji mogu ukazati na atletsku pubalgiju: 1) subjektivna nelagodnost zbog bolova duboko u preponama /bolova u donjem delu trbuha; 2) bol se pogoršava povećanjem napora (sprint, “trbušnjaci”) a ublažava se odmorom; 3) palpatorna osetljivost pubičnog ramusa na mestu pripoja m. rectus abdominisa i/ili pripojne tetive; 4) bol pri otporu prilikom adukcije kuka uz fleksiju od 45 i/ili 90 stepeni; 5) bol prilikom pružanja otpora tokom rotacije abdomena [13],[14].

Regionalni pregled je od izuzetne važnosti u sužavanju diferencijalne dijagnoze. Lumbalni deo kičmenog stuba, sakroilijačni zglobovi i zglobovi kukova moraju se funkcionalno ispitati. Istovremeno, simfiza se ispituje u pravcu nestabilnosti i osetljivosti, jer je osteitis pubične kosti relativno čest nalaz u atletskoj populaciji. Pripoji mišića (uključujući aduktore, kao i m. rectus femoris, m. sartorius, rectus abdominis) palpiraju se na bolnu osetljivost. U pokušaju provociranja simptoma, isti mišići se testiraju i na otpor. Pacijent se pregleda i u stojećem i u ležećem stavu kako bi se utvrdilo prisustvo ingvinalne ili femoralne kile. Kod pacijentkinja može biti potreban i ginekološki pregled [15].

Kineziološkom analizom, kod svih pacijenata je ustanovljena slabost prednjeg trbušnog zida (i to specijalno kosih trbušnih mišića) sa ocenom, po manuelnom mišićnom testu, dva od pet (MMT = 2/5). Aduktori kuka su takođe oslabljeni kod ovih pacijenata, ali pre svega zbog neaktivnosti [8].

Zbog svega do sada navedenog, kao i zbog specifične kliničke slike i preklapajućih simptoma između pubalgije i ostalih bolova u preponama, korisno je uraditi neku od vizualizacionih dijagnostičkih tehnika, kako bi se isključili drugi uzroci bola [4],[16]. Mogu biti od koristiti sledeće tehnike: radiografija, ultrazvuk, magnetna rezonanca (MR), kao i kompjuterizovana tomografija (CT). Na radiografskom nalazu se kod ovog sindroma može uočiti sledeća evolucija koštanih promena: proliferacija kostiju na jednoj ili obe strane, erozije na rubovima pubičnih kostiju, dijastaza simfize (razdvojenost pubičnih kostiju), asimetrija simfize, hipertrofija stidnih grebenova, pojava regionalnih slobodnih koštanih tela, zone demineralizacije i kondenzacije.

Progresijom bolesti, evolucija znakova je jasnija, lako se otkrivaju i u korelaciji su sa simptomima i nalazom prilikom pregleda. Radiografski nalaz je sličan onome koji se uočava kod avaskularne nekroze kostiju [10]. Ultrazvuk je sa izvesnošću od 92% pouzdan u pronalaženju sigurnih znakova preponske kile i omogućava dobar uvid u očuvanost mekih tikva, prisustvo burzi, kalcifikacija ili nekih tumefakcija. Kompjuterizovana tomografija pomaže u identifikaciji nedostataka zadnjeg zida ingvinalnog kanala i prisustva kile [7]. Magnetna rezonanca ima izvrstan dijagnostički potencijal za atletsku kilu i može ukazati na abnormalnosti u mišićno-fascijalnim slojevima trbušnog zida, koje usko koreliraju sa nalazom hirurga prilikom pregleda. Takođe, pruža i mogućnost vizualizacije edema uzrokovanog neuravnoteženom kontrakcijom mišića i njihovih pripoja na pubičnoj simfizi [15]. Pored navedenih, pouzdana ali invazivna dijagnostička procedura jeste laparoskopija, koja objedinjuje sliku unutrašnjosti abdomena i mogućnost istovremenog hirurškog lečenja uočenog problema [13].

DIFERENCIJALNA DIJAGNOZA

Iako se pod pojmom sportiste najčešće podrazumeva zdrava mlada osoba, ne treba zanemariti ozbiljna stanja koja pokazuju sličnu simptomatologiju (aneurizma abdominalne aorte, diskus hernija u nivou L2 kičmenog pršljenja, koja daje iradirajući bol u prepone, rak prostate, metastatske promene na strukturama male karlice, ciste na jajnicima, vanmaterična trudnoća, kompresivne frakture slabinskih pršljenskih tela, itd.). Postavljanje tačne dijagnoze je bitno iz više razloga. Prvi i najvažniji je da, ukoliko je reč o ozbiljnoj dijagnozi (poput maligniteta ili aneurizme abdominalne aorte) osoba ne izgubi dragoceno vreme, već da se odmah pristupi lečenju. Budući da simptomi deluju bezazleno i najčešće podnošljivo, sportisti ne žele da gube vreme propuštajući važna takmičenja i treninge. Međutim, zbog svega navedenog, nikako ne treba žuriti sa dijagnozom i preskakati određene procedure, jer posledice pogrešnog terapijskog pristupa mogu biti nepopravljive. U okvirima diferencijalne dijagnoze mogu se razmatrati i sledeća oboljenja/stanja: osteitis pubis, osteomijelitis, osteom, osteohondrom, tuberkuloza, sarkoidoza, hemohromatoza, reumatska bolest, traumatska povreda simfize, intraartikularna/ekstraartikularna patologija kuka i intraabdominalnog prostora, femoroacetabularni impindžment (FAI), cepanje labruma acetabuluma, povrede mišića aduktora, i drugo [10],[17].

TERAPIJSKI PRINCIPI

Tek nakon postavljanja sigurne dijagnoze, pribegava se terapiji, koja ima dva pristupa – konzervativni i operativni. U okvirima konzervativne terapije, u lečenju ovog bolnog sindroma je na prvom mestu mirovanje, odnosno prekid treninga. Ova mera može trajati od 3 do 12 meseci, zavisno od težine povrede i dinamike oporavka. Za lečenja inflamacije i bolova, primenjuje se lokalna i sistematska farmakološka terapija u kombinaciji sa fizikalnom terapijom.

FIZIKALNA TERAPIJA I REHABILITACIONI PROGRAM

Postupna fizikalna terapija u kombinaciji s farmakoterapijom (antiinflamatorni lekovi i miorelaksansi) jeste delotvorna u većini slučajeva. Rehabilitacija je prvi izbor lečenja za većinu pacijenata iz ove grupe. Najčešće podrazumeva fizikalne agense poput magnetoterapije, ultrazvuka, transkutane električne nervne stimulacije, laseroterapije, galvanske struje, neuromuskularnog tejpinga, akupunkture i kineziterapijskog tretmana (kada bol i funkcionalni status pacijenta to dozvole). Međutim, tretman treba da bude individualan i zasnovan na nivou utreniranosti svakog sportiste, vremenskom periodu neophodnom da se sportista vrati u igru, kao i trajanju sportske sezone. Tretman se najpre sastoji od odmora, aktivne mobilizacije mekog tkiva u slučaju zatezanja mišića, kao i zglobne manipulacije karličnog, sakroilijačnog zgloba i zgloba kuka, koje mogu biti korisne u smanjenju bola povezanog sa disfunkcijom [13],[18]. Terapijski ultrazvučni tretmani, hladne kade i duboka masaža prepona takođe mogu biti korisni.

Jedan od prvih ciljeva nakon smanjenja bola jeste rad na opravku i poboljšanju obima pokreta. Nakon toga, terapija se sastoji od vežbi za jačanje centralne muskulature, koje su pre svega usmerene na abdomen, lumbalnu kičmu i kukove. Uključuju se vežbe istezanja i jačanja mišića aduktora, mišića trbušnog zida, m. iliopsoas-a, m. quadriceps femoris-a i pripadajućih tetiva. Cilj terapije jeste uspostavljanje ravnoteže stabilizatora mišića kuka i karlice.

Sledeći presudni deo rehabilitacije jeste nervno-mišićna reedukacija usredsređena na aduktore i trbušne mišiće, koja započinje kontrolisanim kontrakcijama m. transversus abdominis-a. Uz ove vežbe, dodaju se i vežbe za mišiće karlice i gluteusa, kao i za m. multifidus(posturalni stabilizator). Izuzetno je važno trenirati aduktore u zatvorenom i otvorenom kinetičkom lancu, poboljšavajući propriocepciju, kao i izvođenje ko-kontrakcija posturalnih mišića, kako bi se uspostavila ravnoteža. Autogeno istezanje ima dvostruku funkciju: opuštanje uskih mišića i pomoć u propriocepciji [13],[14],[18]. Koordinacija i stabilizacija su od vitalnog značaja za reintegraciju pacijenta u sportske i svakodnevne aktivnosti [18]. Ukoliko ove mere ne daju željeni efekat, treba razmisliti o mogućnostima infiltracije lokalnih anestetika i kortikosteroida na bolno mesto. Svi navedeni vidovi terapije se mogu primenjivati u vidu monoterapije ili se mogu kombinovati prema nalogu lekara. U literaturi zabeležen algoritam terapije pubalgije kod sportista (Slika 2) upućuje u kom smeru treba razmišljati kada je terapijski pristup ovom sindromu u pitanju [19].

08 02

Slika 2. Terapijski algoritam atletske pubalgije (modifikovano prema: Cohen, Kleinhenz, Schiller, Tabaddor) [19]

Ukoliko nijedna od konzervativnih procedura nakon najmanje tri meseca ne da odgovarajući efekat, treba razmisliti o najinvazivnijem terapijskom pristupu – hirurškom [20]. Postoje različite tehnike ovakvog lečenja, pri čemu većina ima zebeležene zadovoljavajuće rezultate. Principi operativnog lečenja uključuju procedure ojačavanja zadnjeg zida i fiksaciju m. rectus abdominis-a ili njegove pripojne tetive. Druga vrsta hirurškog lečenja je laparoskopska hirurgija (postavljanje totalne ekstraperitonealne mreže iza stidne kosti i/ili zadnjeg zida ingvinalnog kanala). Pajanen i saradnici, predočili su da je, u njihovoj studiji, laparoskopska hirurgija pubalgije kod sportista bila efikasnija od neoperativnog lečenja [21]. Nakon operacije, bol se smanjio nakon jednog meseca, dok se 90% operisanih sportista u potpunosti vratilo sportskim aktivnostima, nakon tri meseca.

Operativno lečenje neophodno je sprovesti po principu što ranije intervencije, jer su rezultati u tom slučaju povoljniji. Kod operativnog lečenja, potrebno je ujednačiti sile obe mišićne regije, što je poznato kao metoda mišićno-aponeurotične terapije, kojom se ojačava trbušni zid i rasterećuju pripoji na pubisu. Jedna od najpoznatijih tehnika operativnog lečenja sprovodi se po metodi Plastica telmentis abdominalis et canalis inguinalis secundum Bassini cum modificatione Nešović, koja omogućava usklađivanje snage pelvifemoralne lože mišića, posebno aduktora, i mišića prednjeg trbušnog zida. Ovu tehniku je, 1967. godine, uspešno predstavio dr Branislav Nešović (Beograd, Srbija) modifikujući do tada poznatu klasičnu tehniku operacije ingvinalne kile po Basiniju [8]. Pri operaciji je potrebno zatvaranje ingvinalnog kanala i pravljenje novih prolaza za neurovaskularne elemente u ovoj regiji [21].

POSTOPERATIVNA REHABILITACIJA

Rehabilitacija nakon hirurškog zahvata podrazumeva postepenu vertikalizaciju i jačanje ciljnih mišićnih grupa. Ukoliko oporavak ide po planu, fudbaleri se najčešće vraćaju na teren nakon pet nedelja, pri čemu je najbolji pokazatelj oporavka izostanak bola. Recidivi nakon operativnog lečenja praktično nisu registrovani, tako da se postignuti rezultati mogu smatrati potpunim uspehom u lečenju bolnog sindroma u regiji simfize [10]. Za svakog pacijenta, posebno za sportistu, važno je da kardiovaskularna izdržljivost ostane na istom nivou ili da ona bude u poboljšanju nakon ponovnog testiranja. Shodno tome, svaka sesija treba da započne određenim kardiovaskularnim vežbama. Program aktivnog treninga superioran je u fizioterapijskom lečenju [14].

PREVENCIJA

Zbog uvida u složenost terapijskog pristupa sindromu bolne simfize, neophodno je sprovoditi prevenciju već u najranijim sportskim uzrastima. Ona se ogleda u sprovođenju vežbi jačanja mišića prednjeg trbušnog zida i to po programu svakodnevnog treninga, uz poseban akcenat na vežbe za kose i poprečne trbušne mišiće. Veoma su značajne i kontrakcije mišića bez opterećenja. Ukoliko dođe do pojave bolnog sindroma, potrebno je što ranije započeti konzervativnu terapiju uz odgovarajući fizikalni tretman.

ZAKLJUČAK

Sindrom bolne simfize je značajno kliničko stanje za sportiste, sa posebnim akcentom na igrače fudbala. Etiologija razvoja bolova u preponama leži u sukobu između nejednakih mišićnih snaga susednih regija – prednjeg trbušnog zida i donjih ekstremiteta, te nejednakog opterećenja između svih pripoja u regiji simfize. Kod nastanka pubalgije, dolazi do onesposobljavanja sportiste za sportske aktivnosti u prolongiranom periodu. Da bi se takvo stanje izbeglo i da bi se sportisti omogućilo adekvatno aktivno učešće u treninzima i utakmicama, mora se imati u vidu prevencija, kao osnova i temelj zaštite sportista od ovog bolnog stanja, na duže staze. No, ako i uprkos tome dođe do pojave bola, treba imati na umu značaj pravovremene i specifične dijagnostike, koja lekara upućuje na najefektniji terapijski pristup.

  • Sukob interesa:
    Nije prijavljen.

Informacije

Volumen 3 Broj 2

Jun 2022

Strane 209-219

  • Ključne reči:
    pubalgija, sportske aktivnosti, povreda, rehabilitacija
  • Primljen:
    27 Septembar 2021
  • Revidiran:
    27 Februar 2022
  • Prihvaćen:
    15 Mart 2022
  • Objavljen online:
    25 Jun 2022
  • DOI:
Autor za korespodenciju

Katarina Vukosavljević
Visoka sportska i zdravstvena škola
Toše Jovanovića 11, 11030 Beograd, Srbija
Elektronska adresa: Ova adresa e-pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript u vašem brauzeru da biste je videli.


  • 1. Elattar O, Choi HR, Dills VD, Busconi B. Groin Injuries (Athletic Pubalgia) and Return to Play. Sports Health. 2016 Jul;8(4):313-23. doi: 10.1177/1941738116653711.[CROSSREF]

    2. Meyers WC, Yoo E, Devon ON, Jain N, Horner M, Lauencin C, et al. Understanding “sports hernia” (athletic pubalgia): the anatomic and pathophysiologic basis for abdominal and groin pain in athletes. Operative techniques in sports medicine. 2008. 20(1):33-45.[HTTP]

    3. Omar IM, Zoga AC, Kavanagh EC, Koulouris G, Bergin D, Gopez AG, et al. Athletic pubalgia and "sports hernia": optimal MR imaging technique and findings. Radiographics. 2008 Sep-Oct; 28(5):1415-38.[CROSSREF]

    4. Dimitrakopoulou A, Schilders E. Sportsman's hernia? An ambiguous term. J Hip Preserv Surg. 2016 Feb 24;3(1):16-22. doi: 10.1093/jhps/hnv083.[CROSSREF]

    5. Balconi G. US in pubalgia. J Ultrasound. 2011 Sep;14(3):157-66. doi: 10.1016/j. jus.2011.06.005.[CROSSREF]

    6. Cavalli M, Bombini G, Campanelli G. Pubic inguinal pain syndrome: the so-called sports hernia. Surg Technol Int. 2014 Mar;24:189-94.

    7. Morales-Conde S, Socas M, Barranco A. Sportsmen hernia: what do we know? Hernia. 2010 Feb;14(1):5-15. doi: 10.1007/s10029-009-0613-z.[CROSSREF]

    8. Jevtić M, Vranić K, Zečević M. Rehabilitacija posttraumatskih i ortopedskih bolesnika. Kragujevac-Beograd: Medicinski fakultet univerziteta u Kragujevcu, 1995.

    9. Garvey JF, Read JW, Turner A. Sportsman hernia: what can we do? Hernia. 2010 Feb;14(1):17-25. doi: 10.1007/s10029-009-0611-1.[CROSSREF]

    10. Nesovic B. The painful symphysis syndrome in athletes and treatment possibilities Reflection on the topic after 20 years of personal experience. Aspetar Sports Med J. 2012 Dec; 3:254–7.

    11. Gerhardt MB, Brown JA, Giza E. Occult groin injuries: athletic pubalgia, sports hernia, and osteitis pubis. Practical orthopedics, sports medicine and arthroscopy, ed. DA Johnson and RA Pedowitz 2006. Baltimore, MD: Lippincott Williams & Wilkins, 531-45.

    12. Janković S, Delimar D, Hudetz D. Sindrom bolne prepone: The groin pain syndrome. Arh Hig Rada Toksikol. 2001 Dec; 52(4):421-8.

    13. Kachingwe AF, Grech S. Proposed algorithm for the management of athletes with athletic pubalgia (sports hernia): a case series. J Orthop Sports Phys Ther. 2008 Dec;38(12):768-81. doi: 10.2519/jospt.2008.2846.[CROSSREF]

    14. Ellsworth AA, Zoland MP, Tyler TF. Athletic pubalgia and associated rehabilitation. Int J Sports Phys Ther. 2014 Nov;9(6):774-84.[HTTP]

    15. Swan KG Jr, Wolcott M. The athletic hernia: a systematic review. Clin Orthop Relat Res. 2007 Feb;455:78-87. doi: 10.1097/BLO.0b013e31802eb3ea.[CROSSREF]

    16. Minnich JM, Hanks JB, Muschaweck U, Brunt LM, Diduch DR. Sports hernia: diagnosis and treatment highlighting a minimal repair surgical technique. Am J Sports Med. 2011 Jun;39(6):1341-9. doi: 10.1177/0363546511402807.[CROSSREF]

    17. Koutserimpas C, Ioannidis A, Konstantinidis MK, Makris MC, Antonakopoulos F, Mazarakis A, et al. Insights in clinical examination and diagnosis of Athletic Pubalgia. G Chir. 2020 Jan-Feb;41(1):131-5.

    18. Serner A, van Eijck CH, Beumer BR, Hölmich P, Weir A, de Vos RJ. Study quality on groin injury management remains low: a systematic review on treatment of groin pain in athletes. Br J Sports Med. 2015 Jun;49(12):813. doi: 10.1136/ bjsports-2014-094256.[CROSSREF]

    19. Cohen B, Kleinhenz D, Schiller J, Tabaddor R. Understanding Athletic Pubalgia: A Review. R I Med J (2013). 2016 Oct 4;99(10):31-5.

    20. Kajetanek C, Benoît O, Granger B, Menegaux F, Chereau N, Pascal-Mousselard H, et al. Athletic pubalgia: Return to play after targeted surgery. Orthop Traumatol Surg Res. 2018 Jun;104(4):469-72. doi: 10.1016/j.otsr.2018.01.012.[CROSSREF]

    21. Paajanen H, Brinck T, Hermunen H, Airo I. Laparoscopic surgery for chronic groin pain in athletes is more effective than nonoperative treatment: a randomized clinical trial with magnetic resonance imaging of 60 patients with sportsman's hernia (athletic pubalgia). Surgery. 2011 Jul;150(1):99-107. doi: 10.1016/j.surg.2011.02.016.[CROSSREF]


LITERATURA

1. Elattar O, Choi HR, Dills VD, Busconi B. Groin Injuries (Athletic Pubalgia) and Return to Play. Sports Health. 2016 Jul;8(4):313-23. doi: 10.1177/1941738116653711.[CROSSREF]

2. Meyers WC, Yoo E, Devon ON, Jain N, Horner M, Lauencin C, et al. Understanding “sports hernia” (athletic pubalgia): the anatomic and pathophysiologic basis for abdominal and groin pain in athletes. Operative techniques in sports medicine. 2008. 20(1):33-45.[HTTP]

3. Omar IM, Zoga AC, Kavanagh EC, Koulouris G, Bergin D, Gopez AG, et al. Athletic pubalgia and "sports hernia": optimal MR imaging technique and findings. Radiographics. 2008 Sep-Oct; 28(5):1415-38.[CROSSREF]

4. Dimitrakopoulou A, Schilders E. Sportsman's hernia? An ambiguous term. J Hip Preserv Surg. 2016 Feb 24;3(1):16-22. doi: 10.1093/jhps/hnv083.[CROSSREF]

5. Balconi G. US in pubalgia. J Ultrasound. 2011 Sep;14(3):157-66. doi: 10.1016/j. jus.2011.06.005.[CROSSREF]

6. Cavalli M, Bombini G, Campanelli G. Pubic inguinal pain syndrome: the so-called sports hernia. Surg Technol Int. 2014 Mar;24:189-94.

7. Morales-Conde S, Socas M, Barranco A. Sportsmen hernia: what do we know? Hernia. 2010 Feb;14(1):5-15. doi: 10.1007/s10029-009-0613-z.[CROSSREF]

8. Jevtić M, Vranić K, Zečević M. Rehabilitacija posttraumatskih i ortopedskih bolesnika. Kragujevac-Beograd: Medicinski fakultet univerziteta u Kragujevcu, 1995.

9. Garvey JF, Read JW, Turner A. Sportsman hernia: what can we do? Hernia. 2010 Feb;14(1):17-25. doi: 10.1007/s10029-009-0611-1.[CROSSREF]

10. Nesovic B. The painful symphysis syndrome in athletes and treatment possibilities Reflection on the topic after 20 years of personal experience. Aspetar Sports Med J. 2012 Dec; 3:254–7.

11. Gerhardt MB, Brown JA, Giza E. Occult groin injuries: athletic pubalgia, sports hernia, and osteitis pubis. Practical orthopedics, sports medicine and arthroscopy, ed. DA Johnson and RA Pedowitz 2006. Baltimore, MD: Lippincott Williams & Wilkins, 531-45.

12. Janković S, Delimar D, Hudetz D. Sindrom bolne prepone: The groin pain syndrome. Arh Hig Rada Toksikol. 2001 Dec; 52(4):421-8.

13. Kachingwe AF, Grech S. Proposed algorithm for the management of athletes with athletic pubalgia (sports hernia): a case series. J Orthop Sports Phys Ther. 2008 Dec;38(12):768-81. doi: 10.2519/jospt.2008.2846.[CROSSREF]

14. Ellsworth AA, Zoland MP, Tyler TF. Athletic pubalgia and associated rehabilitation. Int J Sports Phys Ther. 2014 Nov;9(6):774-84.[HTTP]

15. Swan KG Jr, Wolcott M. The athletic hernia: a systematic review. Clin Orthop Relat Res. 2007 Feb;455:78-87. doi: 10.1097/BLO.0b013e31802eb3ea.[CROSSREF]

16. Minnich JM, Hanks JB, Muschaweck U, Brunt LM, Diduch DR. Sports hernia: diagnosis and treatment highlighting a minimal repair surgical technique. Am J Sports Med. 2011 Jun;39(6):1341-9. doi: 10.1177/0363546511402807.[CROSSREF]

17. Koutserimpas C, Ioannidis A, Konstantinidis MK, Makris MC, Antonakopoulos F, Mazarakis A, et al. Insights in clinical examination and diagnosis of Athletic Pubalgia. G Chir. 2020 Jan-Feb;41(1):131-5.

18. Serner A, van Eijck CH, Beumer BR, Hölmich P, Weir A, de Vos RJ. Study quality on groin injury management remains low: a systematic review on treatment of groin pain in athletes. Br J Sports Med. 2015 Jun;49(12):813. doi: 10.1136/ bjsports-2014-094256.[CROSSREF]

19. Cohen B, Kleinhenz D, Schiller J, Tabaddor R. Understanding Athletic Pubalgia: A Review. R I Med J (2013). 2016 Oct 4;99(10):31-5.

20. Kajetanek C, Benoît O, Granger B, Menegaux F, Chereau N, Pascal-Mousselard H, et al. Athletic pubalgia: Return to play after targeted surgery. Orthop Traumatol Surg Res. 2018 Jun;104(4):469-72. doi: 10.1016/j.otsr.2018.01.012.[CROSSREF]

21. Paajanen H, Brinck T, Hermunen H, Airo I. Laparoscopic surgery for chronic groin pain in athletes is more effective than nonoperative treatment: a randomized clinical trial with magnetic resonance imaging of 60 patients with sportsman's hernia (athletic pubalgia). Surgery. 2011 Jul;150(1):99-107. doi: 10.1016/j.surg.2011.02.016.[CROSSREF]

1. Elattar O, Choi HR, Dills VD, Busconi B. Groin Injuries (Athletic Pubalgia) and Return to Play. Sports Health. 2016 Jul;8(4):313-23. doi: 10.1177/1941738116653711.[CROSSREF]

2. Meyers WC, Yoo E, Devon ON, Jain N, Horner M, Lauencin C, et al. Understanding “sports hernia” (athletic pubalgia): the anatomic and pathophysiologic basis for abdominal and groin pain in athletes. Operative techniques in sports medicine. 2008. 20(1):33-45.[HTTP]

3. Omar IM, Zoga AC, Kavanagh EC, Koulouris G, Bergin D, Gopez AG, et al. Athletic pubalgia and "sports hernia": optimal MR imaging technique and findings. Radiographics. 2008 Sep-Oct; 28(5):1415-38.[CROSSREF]

4. Dimitrakopoulou A, Schilders E. Sportsman's hernia? An ambiguous term. J Hip Preserv Surg. 2016 Feb 24;3(1):16-22. doi: 10.1093/jhps/hnv083.[CROSSREF]

5. Balconi G. US in pubalgia. J Ultrasound. 2011 Sep;14(3):157-66. doi: 10.1016/j. jus.2011.06.005.[CROSSREF]

6. Cavalli M, Bombini G, Campanelli G. Pubic inguinal pain syndrome: the so-called sports hernia. Surg Technol Int. 2014 Mar;24:189-94.

7. Morales-Conde S, Socas M, Barranco A. Sportsmen hernia: what do we know? Hernia. 2010 Feb;14(1):5-15. doi: 10.1007/s10029-009-0613-z.[CROSSREF]

8. Jevtić M, Vranić K, Zečević M. Rehabilitacija posttraumatskih i ortopedskih bolesnika. Kragujevac-Beograd: Medicinski fakultet univerziteta u Kragujevcu, 1995.

9. Garvey JF, Read JW, Turner A. Sportsman hernia: what can we do? Hernia. 2010 Feb;14(1):17-25. doi: 10.1007/s10029-009-0611-1.[CROSSREF]

10. Nesovic B. The painful symphysis syndrome in athletes and treatment possibilities Reflection on the topic after 20 years of personal experience. Aspetar Sports Med J. 2012 Dec; 3:254–7.

11. Gerhardt MB, Brown JA, Giza E. Occult groin injuries: athletic pubalgia, sports hernia, and osteitis pubis. Practical orthopedics, sports medicine and arthroscopy, ed. DA Johnson and RA Pedowitz 2006. Baltimore, MD: Lippincott Williams & Wilkins, 531-45.

12. Janković S, Delimar D, Hudetz D. Sindrom bolne prepone: The groin pain syndrome. Arh Hig Rada Toksikol. 2001 Dec; 52(4):421-8.

13. Kachingwe AF, Grech S. Proposed algorithm for the management of athletes with athletic pubalgia (sports hernia): a case series. J Orthop Sports Phys Ther. 2008 Dec;38(12):768-81. doi: 10.2519/jospt.2008.2846.[CROSSREF]

14. Ellsworth AA, Zoland MP, Tyler TF. Athletic pubalgia and associated rehabilitation. Int J Sports Phys Ther. 2014 Nov;9(6):774-84.[HTTP]

15. Swan KG Jr, Wolcott M. The athletic hernia: a systematic review. Clin Orthop Relat Res. 2007 Feb;455:78-87. doi: 10.1097/BLO.0b013e31802eb3ea.[CROSSREF]

16. Minnich JM, Hanks JB, Muschaweck U, Brunt LM, Diduch DR. Sports hernia: diagnosis and treatment highlighting a minimal repair surgical technique. Am J Sports Med. 2011 Jun;39(6):1341-9. doi: 10.1177/0363546511402807.[CROSSREF]

17. Koutserimpas C, Ioannidis A, Konstantinidis MK, Makris MC, Antonakopoulos F, Mazarakis A, et al. Insights in clinical examination and diagnosis of Athletic Pubalgia. G Chir. 2020 Jan-Feb;41(1):131-5.

18. Serner A, van Eijck CH, Beumer BR, Hölmich P, Weir A, de Vos RJ. Study quality on groin injury management remains low: a systematic review on treatment of groin pain in athletes. Br J Sports Med. 2015 Jun;49(12):813. doi: 10.1136/ bjsports-2014-094256.[CROSSREF]

19. Cohen B, Kleinhenz D, Schiller J, Tabaddor R. Understanding Athletic Pubalgia: A Review. R I Med J (2013). 2016 Oct 4;99(10):31-5.

20. Kajetanek C, Benoît O, Granger B, Menegaux F, Chereau N, Pascal-Mousselard H, et al. Athletic pubalgia: Return to play after targeted surgery. Orthop Traumatol Surg Res. 2018 Jun;104(4):469-72. doi: 10.1016/j.otsr.2018.01.012.[CROSSREF]

21. Paajanen H, Brinck T, Hermunen H, Airo I. Laparoscopic surgery for chronic groin pain in athletes is more effective than nonoperative treatment: a randomized clinical trial with magnetic resonance imaging of 60 patients with sportsman's hernia (athletic pubalgia). Surgery. 2011 Jul;150(1):99-107. doi: 10.1016/j.surg.2011.02.016.[CROSSREF]


© Sva prava zadržana. Lekarska komora Srbije.

Skoči na vrh